BAŞKA SANATÇILARI DEĞERLENDİRİŞİ



Balzac (1799-1850)

"Büyük Fransız romancısı Balzak, siyasi kanaatları bakımından, monarşistti. Fransa'nın saadetini krallığın, ana hattında, derebey münasebetlerinin 'avdetinden' [geri gelmesinden] bekliyordu.
"Fakat monarşist Balzağın romanlarını Marks ve Engels gibi ilmi sosyalizmin kurucuları okuyorlar ve takdir ediyorlardı.
"- Bu nasıl olur?
"- Balzak realisttir. Romancı Balzağın realizmi öyle müthiş bir kuvvetti ki, zaman zaman ona monarşist Balzağın hiç de işine gelmeyecek hakikatları bile yazdırmıştı. Realist romancı Balzak monarşist mürteci Balzağı arka plana atıyordu.
"Realist romancı Balzak yalnız bütün bir Fransız cemiyetini [toplumunu] olduğu gibi aksettirmekle kalmamış, kendisinden bir hayli zaman sonra Fransız cemiyetinde belirecek olan tiplerin de ana çizgilerini çizdirtebilmişti ona."